Rebeca Baceiredo en Compostela

Na Biblioteca Ánxel Casal (Santiago de Compostela)

Conferencia de Rebeca Baceiredo

O próximo día 17 de novembroás 19,30 horas na Biblioteca Ánxel Casal de Santiago de Compostela, a filósofa Rebeca Baceiredo ha dar unha conferencia dentro do ciclo Filosofía nas Bibliotecas, organizado pola Fundación Euseino? en colaboración con bibliotecas públicas galegas. A autora de Capitalismo e fascismo vai falar de:

A construción do xénero e os réximes de propiedade: un relato alternativo

“Explicáronnos a historia como unha secuencia de feitos naturais, case biolóxicos, dos que indefectiblemente se deriva unha orde social, un estado de cousas. Así, o patriarcado pareceu ser algo necesario e non continxente. Dalgún xeito, desas premisas infírese que combatelo pode achegarnos a un estado máis civilizado mais que tamén pode implicar ir contra natura. Con todo, non só ese relato que nos presentaron como verdade única, tamén os propios conceptos empregados, son meras proxeccións do paradigma actual. A partir da análise do xénero como función subalterna e da súa relación coa existencia e xestión da propiedade, nesta conferencia proponse unha revisión e un axuste dese mito.”

Máis información na web da Biblioteca Ánxel Casal.

edipo-e-a-esfinxe-gustave-moreau-pormenor

 

“Corpos, propiedade e subxectivación”, por Rebeca Baceiredo, Beatriz Blanco e Abraham Rubín

NÚMERO ESPECIAL DE ANOTACIÓNS SOBRE LITERATURA E FILOSOFÍA

Baixo o título “As conferencias da Sorbona. Corpos, propiedade e subxectivación“, publicamos o número 8 de Anotacións sobre literatura e filosofía (ISSN 2340-8537), número especial que inclúe tres ensaios escritos por Rebeca Baceiredo, Beatriz Blanco e Abraham Rubín. Trátase dos textos das tres conferencias se leron os días 9 e 10 de abril de 2015 no congreso internacional “Poéticas e políticas do corpo na contemporaneidade”, celebrado na Universidade da Sorbona Nova-París 3.

O ensaio de Abraham Rubín desenvólvese arredor do tema “Subxectivación bioeconómica e colonización do corpo”. Pola súa banda,  Rebeca Baceiredo colabora co ensaio “Funcións sociais, xénero e propiedade”, na que trata sobre o funcionamento dos corpos como elemento de produción e control da subxectividade. Por último, Beatriz Blanco titula o seu ensaio “Corpos impropios: da performatividade do xénero á an-economía do arquivo”.

Publicación sen periodicidade fixa, en formato PDF, Anotacións sobre literatura e filosofía pódese descargar de balde.

Para descargar gratuitamente os ensaios de Rebeca Baceiredo, Beatriz Blanco e Abraham Rubín en formato PDF, calque sobre a ligazón seguinte:

Corpos, propiedade e subxectivación

Cuberta+lombo

 

Entrevista con Inma Otero

En Praza pública, a xornalista Montse Dopico entrevista a Inma Otero con motivo da publicación do seu ensaio “A ficcionalización do eu” no número 6 de Anotacións sobre literatura e filosofía. Salientamos aquí un paso desta conversa sobre ficción, suxeito e xénero que se pode ler completa na ligazón: Entrevista con Inma Otero.

Ultimamente apréciase unha volta ás novelas de protagonistas. Non interesa tanto experimentar co discurso, coa estrutura da novela ou coa tipoloxía de narradores, como centrarse na construción dun personaxe conflitivo, probablemente porque cada vez estamos máis obrigados a construírnos como individuos nun mundo onde se multiplican as opcións de “ser” e “estar”. Ao mesmo tempo, asistimos nos medios de comunicación e nas redes sociais á exposición da vida privada e dos sentimentos, probablemente porque se considera que son as emocións as que nos fan seres máis humanos e únicos, á vez que nos axudarían a empatizar cos outros. A literatura non faría máis que recoller o que se produce fóra dela.

A ficcionalización do eu muller

O pasado día 21 de outubro, o crítico literario Armando Requeixo publicaba no seu blogue unha recensión do ensaio “A ficcionalización do eu: autoría e protagonismo das mulleres na literatura“, de Inma Otero Varela, que saíra en setembro no número 6 de Anotacións sobre literatura e filosofía.

Neste devandito artigo de Criticalia, Requeixo incidía en que “Otero Varela reflexiona con lúcida fondura sobre as trampas do que o sistema androcéntrico alcumou como ‘literatura feminina’ ou ‘literatura de muller’ para, indo máis alá, responder cuestións claves como o que se (pre)supón escrita de muller ou mesmo o que é ser muller a través da proxección dos clixés que na escrita se levan desenvolvido e que cómpre superar”.

Finalmente, sen eludir a polémica, Armando Requeixo remataba coa consideración seguinte:

Con independencia da centralidade única que Otero Varela concede á muller facéndoa protagonista primeira dunha actualidade que se reinventa constantemente nesa ficcionalización do eu mutable (aquí os teóricos doutros discursos xenéricos queer e negacionistas terían moito que discutir), non cabe dúbida de que este ensaio é unha contribución máis que suxestiva, que se abre ao diálogo construtivo e á revisitación de lugares comúns para superalos.

Atractiva aposta a destes cadernos de Euseino?, que chegan á media ducia de títulos con este “A ficcionalización do eu: autoría e protagonismo das mulleres na literatura” que, espero, dea moito que pensar.

Propoñemos a lectura do artigo completo, publicado na ligazón: “A ficcionalización do eu muller“.

Filosofía feminista e realidade

Entre os libros publicados durante este ano de 2014 —correspondente ao ano 223 do calendario republicano— cómpre salientar Cut of the Real: Subjectivity in Poststructuralist Philosophy, de Katerina Kolozova, que é profesora de filosofía e estudos de xénero no Instituto de Ciencias Sociais e Investigación en Humanidades de Skopje, Macedonia.

Viktor Vasnetsov-Gamaun

No seu ensaio “A ficcionalización do eu“, publicado hai poucos días no número de setembro de Anotacións sobre literatura e filosofía, Inma Otero Varela describía o libro de Kolozova deste xeito: “O relativismo cuestionador, paradoxalmente, converteuse no ‘gran relato’ substitutorio das metanarrativas que había que derrubar […] Kolozova […] insiste en aclarar que non propón unha realidade unívoca e uniformadora, senón unha realidade múltiple, non baseada en estruturas binarias excluíntes que derivarían da tradición greco-xudía, e cambiante ao longo do tempo e das circunstancias. […] Paralelamente Kolozova revisa algunhas teorías feministas, nomeadamente o que ela chama femi­nismo posmoderno ou postestruturalista. Ofrece unha relectura da obra de Judith Butler para dotala dunha maior potencialidade reinvindicativa que calle en mobilizacións «reais». Esa relectura baséase, en última instancia, nunha nova consideración do individuo. Tras a disgregación absoluta do eu, relegado no postestruturalismo a un segundo plano polo poder do «outro», Kolozova recupera a relevancia do suxeito. Considérao como un «continuo» en proceso permanente de transformación que desexa persistir no tempo. A arela de supervivencia indicaría que existe un substrato do mesmo, unha mínima base estable con capacidade de metamorfose, ao que denomina o suxeito múltiple.” (“A ficcionalización do eu”, páxs. 17-19)

Efectivamente, á parte desa concepción do suxeito, alicerzada sobre todo na non-filosofía de François Laruelle —autor do prólogo— e moi parcialmente na obra de Quentin Meillassoux, Katerina Kolozova leva a cabo no seu libro un labor de análise  e “crítica radical” do que ela denomina “a corrente principal do legado filosófico do feminismo postestruturalista”. Son estas crítica e análise as que nos interesan mencionar aquí xa que amosan a capacidade do pensamento feminista para reformular os seus postulados sen caer na fixación e na repetición dogmática, inserindo asemade na filosofía feminista o punto de vista do realismo especulativo:

“Entre a ricaz diversidade teorética denominada ‘filosofía feminista posmoderna e postestruturalista’, semella haber un consenso no tocante a varias oposicións binarias de termos asimétricos. Un dos dous elementos do binario sempre é negativo e está excluído (por non ser significativo) do aparato explicativo do que se supón e se recoñece que é a teoría posmoderna con autoridade. Exclúese non só por non ser significativo, irrelevante, inoperativo para o punto de vista posmoderno e postestruturalista á hora de interpretar a realidade, senón tamén como unha noción politicamente reaccionaria e moralmente errónea. Velaquí varios exemplos: a) o un sempre é equivalente á totalidade, ao totalitarismo e ao universalismo imperialista; b) o real é o impensable e calquera intento de pensalo vese como unha pretensión cartesiana de definir a realidade para o Outro; c) a única realidade relevante é o un accesible a nós e o un no que vivimos, é dicir, a realidade lingüística é ilimitada na súa posibilidade (política) e calquera discurso que argumente a prol dunha realidade produtiva do límite é declarado reaccionario.

[…] Propoño estes tres exemplos soamente para ilustrar a miña convicción de que epistemoloxía, ontoloxía e moralismo forman un híbrido que impiden aproveitar as posibilidades da filosofía feminista contemporánea.”

Katerina Kolozova, Cut of the Real, páxs. 7-8