Segundo número de “Urania”

Chus Pato dialoga con Oriana Méndez sobre “Interna”

O Gabinete de Poesía da Fundación Euseino? publica en formato PDF e acceso aberto o número 2 de Urania. Publicación sen periodicidade fixa que recolle o diálogo de Chus Pato con poetas actuais e outras actividades realizadas no Gabinete de Poesía do LaPLit. A súa finalidade é incitar ao pensamento sobre a poesía.

Este novo número de Urania recolle unha conversa sobre o poemario Interna entre Chus Pato e a súa autora, a poeta Oriana Méndez. Cincuenta páxinas de diálogo lúcido e profundo entre dúas poetas que nos achegan a unha obra literaria orixinal, á marxe dos usos consensuais, na que o poema se produce como realidade. A autora de Derradeiras conversas co capitán Kraft, Cero e O corazón pronúnciase extenso arrodea os límites da sombra, fainos contemplar eses pequenos lumes febles que abrollan nas tebras, os vagalumes, obxectos poéticos que se ven case coma se unha luz se puidese laiar. Algo que só o poema posibilita e que o fai irredutible.

Segundo Méndez, “O poema é un transo cara á fin de algo, pero conclúe cun nó de vida. Literalmente: o punto da flor. Aí hai unha posibilidade, unha hipótese de vida”. Cunha extraordinaria capacidade para percibir o case inapreciable, a poeta artella un discurso dialóxico, unha argumentación aparentemente idiosincrática e por iso mesmo certeira sobre o que constitúe a materia da supevivencia. En poucas ocasións quen le se enfronta á lucidez expresada coa claridade dunha linguaxe que non só atina senón que ao tempo suxire sen limitar a posibilidade das metáforas e imaxes empregadas nos poemas, máis ben o contrario, ampliándoas na reflexión ao fío das preguntas incisivas, de potencia interpretativa, que lle formula esa poeta pensadora que é Chus Pato.

O poemario Interna obtivo o Premio de Poesía Fundación Galicia Obra Social no ano 2020 e publicouse ese mesmo ano na colección Arte de Trobar do Centro PEN Galicia.

Urania 2

48 páxs.

Sumario
Divídese en apartados de extensión variable, numerados de 1 a 9, que seguen os doce poemas e unha “Fin” dos que consta Interna.

Edición non venal en PDF
Descarga gratuíta

  • Gabinete de Poesía. Urania nº 2


    Chus Pato dialoga con Oriana Méndez

    Arredor do poemario “Interna”.

    5 de maio, xoves, ás 19,30 horas, sede da Fundación Euseino? R/ México 37 baixo, Vigo.

    Reserva de praza con achega de 3, 5 ou 10 euros. Ou acceso libre con reserva de praza optativa.


Próximas actividades

Programación de Euseino? Social 2022

Continúan as actividades de 2022 en Euseino? Social cunha videoconferencia de Genaro da Silva e un encontro entre Oriana Méndez e Chus Pato dentro da programación do Gabinete de Poesía.


      • Gabinete de Poesía

        Pensar a poesía dende a ciencia

        Curso en liña a cargo de Genaro da Silva

        30 de abril e 7 de maio, sábado, de 11,30 a 13, 30 horas.

        Curso en liña “Pensar a poesía dende a ciencia” a cargo de Genaro da Silva, poeta e doutor en biodiversidade e ecosistemas. Realizado por videoconferencia en 2 sesións de 2 horas. Matrícula en achega única de 15 euros.

        O pensamento científico e o pensamento poético acostuman suporse máis afastados do que realmente poderían estar. Nas dúas sesión das que ha constar este curso, procurarase pensar o proceso de escritura desde ideas matemáticas e biolóxicas: da etoloxía á neuroloxía, pasando polo caos e a entropía. Para abrir posibilidades á hora de realizar o proceso de produción e recepción poética. 

        



      • Gabinete de Poesía. Urania nº 2

        Chus Pato dialoga con Oriana Méndez

        Arredor do poemario “Interna”.

        5 de maio, xoves, ás 19,30 horas na sede da Fundación Euseino? na rúa de México 37 baixo de Vigo.

        Reserva de praza con achega de 3, 5 ou 10 euros. Ou acceso libre previa reserva de praza.


        “Lectura silenciosa”, por Chus Pato

         

         

        Este artigo de Chus Pato publicouse en xaneiro deste ano como introdución (de vinte liñas, no ano 20) á plaquette Nada común existe na linguaxe, incluída na serie “Lecturas silenciosas”, publicada polo Ateneo da Laguna e na que tamén se incluíron obras dos poetas Hasier Larretxea, Valerio Magrelli, Lola Nieto, Toni Quero e Tina Suárez Rojas. Agradecemos ao Ateneo da Laguna e a Rafael José Díaz e Sandra Santana a xentileza de permitirnos difundilo en euseino.org.

         

         

        Cando lía, os seus ollos desprazábanse sobre as páxinas e o seu corazón buscaba o senso pero a súa voz e a súa lingua non se movían.

        Agostiño de Hipona

         

        Do que Agostiño nos relata deducimos que, para Ambrosio, a lectura é un diálogo entre os ollos e o corazón. A voz, as voces, os órganos de fonación son excluídos, o son, é excluído, tamén o eco, en consecuencia.

        Para os gregos a voz é anterior e o diálogo é co outro, que ten un nome e é varón (Fedón, Timeo, Teeteto).

        Que le Ambrosio? Le diálogos? Existe un diálogo que implica a voz e é previo á escritura que está lendo? Inclínome polo non e fágoo porque quero marcar a diferenza entre dúas épocas: están os gregos e estamos nós, que somos a nosa era, é dicir, logo de Cristo.

        Logo do Mesías, o diálogo, dinos Agostiño, establécese entre a visión e o senso. E chega o intre no que teriamos que descifrar que é a visión e que é un corazón, pero non, non temos tempo (nin espazo). Diremos que a visión é aquilo que ve o aparecido, as aparicións, e o senso o que nos é máis íntimo e alleo. Máis ou menos así se fala en cristián e na nosa era. Ler é ver aparicións e entrar en diálogo co que sentimos e nos amosa un camiño cara á imaxe e a semellanza.

        Pero eu desexo a voz, non a dos gregos, tampouco a da nosa era. Desexo a voz, a que Aristóteles excluíu para que puideramos falar en articulado e coñecer o ben e o mal e distinguírmonos dos outros animais, da mamífera que son. A voz que como todo o sonoro carece de forma e figura e a nada pode parecerse e aparece e disólvese e chega e xa non está.

        Desexo a voz porque penso unha escrita na que a cultura e a linguaxe articulada se conciban como unha técnica da natureza e dese xeito…

        “Chegaremos tarde, non chegaremos, xa estarán servindo o cha”, dixo a lebre de marzo e claro é que xa esgotamos e xa nos pasamos das vinte liñas.

         

         

        “Unha das maneiras de ser libres é a creación artística, a poesía.”

        Entrevista con Chus Pato en “Sermos Galiza”

        No suplemento cultural de Nós Diario, publícase este sábado, día 9 de xaneiro, unha conversa de Manuel Xestoso, crítico literario e poeta, con Chus Pato. A entrevista xira arredor da publicación da Edición do Vixésimo Aniversario de m-Talá e da edición da Obra completa da autora de Charenton. Coincidindo con esta entrevista, o xornal tamén inclúe unha recensión do poemario escrita por Inma Otero Varela.

        Da interesante entrevista, salientamos a concepción da poesía no marco da arte moderna e a súa relación coa liberdade:

        “creo que m-Talá é un libro moi liberador, como toda a poesía. Os sapiens temos moitas maneiras de ser libres e unha delas é a creación artística e, en concreto, a poesía. O poema, aínda que fale dos temas máis sombríos, sempre permite esa liberación.”

        Sobre esa importancia do poema volve Chus Pato ao afirmar que

        “O poema trata de atravesar a linguaxe instrumental para chegar a unha palabra común, unha palabra para todos e que atope a liña do sentido. Non se trata de ‘entender’ o poema, senón de que é o que fai o poema coa lingua: se non a toca, non hai poema.”

        Cuestión que amplía ao responder a unha pregunta de Manuel Xestoso sobre “a lingua como produción material” e “a súa [de Chus Pato] negación da oposición entre natureza e cultura”:

        “Teño escrito que a natureza sapiens é a linguaxe. Non entendo o ser humano máis alá de ser un mamífero. Non contemplo esa separación da natureza: a natureza son eu, o meu corpo. A cultura é unha tecnoloxía da natureza. A partir de Hordas de escritura [2008] este tema aparece moi frecuentemente na miña obra.”

        A poeta e padroeira da Fundación Euseino? tamén fala do papel desta institución independente no panorama cultural galego:

        “Euseino? non é só unha editorial, senón un proxecto de intervención cultural creo que da máxima importancia para a cultura galega.”

        Pola súa banda, Inma Otero, na súa recensión “Milfollas para vinte anos”, salienta as características da Edición do Vixésimo Aniversario de m-Talá:

        “o estimulante que resulta a lectura con perspectiva das variantes, das características formais das diferentes edicións do poemario e dos estudos críticos que dan conta do impacto que obtivo o libro cando apareceu no ano 2000”.

        O artigo continúa cunha interpretación do poemario de Chus Pato desde unha suxerente poética da crueldade, onde a crueldade sería unha metáfora da materia e, en última instancia, do Caos que esta implica e das posibilidades que, contra unha determinación transcendente, o Caos (na filosofía de Quentin Meillassoux, por exemplo) abre á xustiza:

        “Tense dito que a súa obra é críptica, seguramente pola exuberancia. É rica en referencias culturais e en intensidade. E a dificultade está en conseguir que o intelectual non obstrúa a rabia, o sanguíneo, o sádico. Prodúcese unha evisceración lacerante, tamén do cerebro, que se ofrece crúa no poema.”

        Relación entre materia e poema que entendemos asenta este último como cousa. De tal xeito que a produción, a poiese, non quedaría determinada pola súa orixe autorial centrada no suxeito:

        “Non é un tránsito lingüístico. O poema aséntase e desde os seus alicerces mestizos só pode ser contemporáneo. […] Porque a posición do suxeito poscatastrófico xa non é central. Tampouco a do suxeito que se agoche detrás de enunciación (de aí a multifrenia) […]”

        Unha lectura ben suxerente que propón unha recepción de m-Talá desde fóra dos círculos da cultura referencial e humanista do modernismo.