Cahiers critiques de philosophie: sobre o realismo especulativo

O monográfico da revista francesa inclúe un artigo de Carlos Lema

Co título de “Le réalisme: spéculation, problèmes et enjeux” (O realismo: especulación, problemas e desafíos), acábase de publicar un número de Cahiers critiques de philosophie dedicado ao realismo especulativo. Coordinado por Anna Longo, o monográfico inclúe unha entrevista de Ben Woodard a Alain Badiou e, entre outros, un artigo de Carlos Lema titulado “Propédeutique du réalisme spéculatif: de la résistance corrélationnelle à la réalité transfinie, ou comme penser un absolu non-dogmatique”.

No artigo de presentación do dossier da revista publicada en París por Éditions Hermann, Ana Longo indica que o monográfico é “un traballo de problematización do papel da dimensión especulativa da filosofía contemporánea, un debate que non concerne a verdade como contido accesible ao coñecemento senón a verdade do discurso filosófico como actividade comprometida coa revisión, a renovación e a xustificación dos a priori que estruturan a nosa experiencia da realidade”. A finalidade do realismo novo é “combater o relativismo e a súa aceptación pasiva da condición subxectiva do coñecemento” para pensar “as ideas problemáticas da razón” como principios de reflexión.

No próximo número de Anotacións sobre literatura e filosofía vaise publicar a tradución galega do ensaio de Carlos Lema recollido agora en Cahiers critiques de philosophie. “Propedéutica do realismo especulativo”, ademais dunha introdución á historia e ás correntes de pensamento do realismo especulativo, é unha análise das achegas do xiro especulativo realizado a comezos deste século: a OOO (ontoloxía orientada aos obxectos) de Graham Harman, o materialismo especulativo de Quentin Meillassoux e o realismo dos obxectos e a crítica do antirrealismo. No ensaio, o autor da Música das esferas fai unha reflexión sobre ideas como a irrazón, o Hipercaos, o transfinito e a noción de campo de senso na obra de Markus Gabriel, xunto coa exploración das súas posibilidades para pensar unha ontoloxía que inclúa un absoluto non dogmático baseado no disenso co obxectivo de desbotar así definitivamente o relativismo e o nihilismo actuais.

Outros artigos do monográfico que publica Cahiers critiques de philosophie son “L’échelle de la nature: Mesurer la Conceptualisation entre Brassier et Grant”, no que Ben Woodard realiza unha comparación entre a obra de dous filósofos contemporáneos Ray Brassier e Iain Hamilton Grant, ambos os dous situados desde os inicios no realismo especulativo, o primeiro cunha articulación minuciosa do realismo e o segundo coa súa reactivación do idealismo, adheríndose así e todo os dous a unha forma singular de naturalismo.

Pola súa banda, Louis Morelle, en “Spéculation et comparaison: sur les formes contemporains de l’ontologie”, analiza a recente reavaliación da metafísica no seo da filosofía e fóra dela, interrogándose sobre cal pode ser a significación dunha proclamación semellante diante da perspectiva da pregunta polo realismo ou pola verdade, ademais da controversia a propósito da natureza dos conceptos e das abstraccións. Mentres que Pierre-Alexandre Fradet, en “Sortir du cercle corrélationnel” leva a cabo un exame crítico da tentativa filosófica de Quentin Meillassoux.

En conclusión, este monográfico coordenado por Anna Longo é un paso máis na difusión das ideas do realismo novo, difusión que para ser efectiva leva emparellada o seu debate coa vista sempre posta nun horizonte non dogmático.

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

“Da causación vicaria”, por Graham Harman

NOVO NÚMERO DE ANOTACIÓNS SOBRE LITERATURA E FILOSOFÍA

O número 9 de Anotacións (ISSN 2340-8537) inclúe Da causación vicariaun dos ensaios fundamentais da obra de Graham Harman, o fundador da Ontoloxía Orientada aos Obxectos (OOO). A carón de Quentin Meillassoux, Harman é un dos pensadores máis influentes do realismo especulativo e un dos filósofos máis interesantes do que vai de século.

Neste ensaio, o autor parte da constatación de que os obxectos reais existen alén do acceso sensitivo humano a eles:

“Cando unha sarabiada bate nas vides ou cando as ondas atravesan un estanque, esas relacións son tan admirables para a filosofía coma a disputa incesante sobre a existencia ou non dunha fenda entre ser e pensamento.”

“Os cans non entran en contacto coa realidade completa dun óso nin as lagostas coa do millo, tampouco os virus coa das células, as pedras coas ventás nin os planetas coas lúas. Non é a consciencia humana a que distorsiona a realidade das cousas senón a relacio­nalidade per se.”

Harman rexeita neste artigo calquera privilexio do acceso humano ao mundo e sitúa os asuntos da consciencia humana exactamente ao mesmo nivel “da condición dos microbios, dos terremotos, os átomos e o alcatrán” sen que iso implique “unha defensa dese naturalismo científico que todo o reduce a un asunto físico”. O obxectivo deste filósofo é rescatar a filosofía da dedicación exclusiva ás relacións do suxeito co mundo:

“Durante varios séculos, a filosofía estivo á defensiva fronte ­ás ciencias naturais, actualmente ocupa unha posición inferior no prestixio social e, sorpren­dentemente, acabou sendo un asunto de importancia limitada. Unha ollada rápida á historia amosa que non foi sempre así. Para concretar unha ofensiva, soamente é necesario inverter as persistentes tendencias de renuncia a toda especulación sobre obxectos e a voluntaria retirada ao cada vez máis reducido gueto das realidades exclusivamente humanas: linguaxe, textos, poder político. A causación vicaria céibanos de semellante encarceramento ao devolvernos á cerna do mundo inanimado, quer natural quer artificial. A singularidade da filosofía está asegurada non por murar unha zona da preciosa realidade humana que a ciencia non pode tocar senón por atinguir o mesmo mundo que atinguen as diversas ciencias mais facéndoo dun xeito diferente.”

Publicación sen periodicidade fixa, en formato PDF, Anotacións sobre literatura e filosofía pódese descargar de balde.

Para descargar gratuitamente o ensaio de Graham Harman en formato PDF, calque sobre a ligazón seguinte:

Da causación vicaria

 

Cuberta+lombo

“Indagacións sobre a produción do real”, por Miguel Penas

NOVO NÚMERO DE ANOTACIÓNS SOBRE LITERATURA E FILOSOFÍA

Publicamos o número 7 de Anotacións sobre literatura e filosofía (ISSN 2340-8537) cun ensaio de Miguel Penas, filósofo galego que comeza a súa colaboración con Euseino? Editores con este texto titulado “Indagacións sobre a produción do real: obxectos, procesos e relacións“.

Neste ensaio, Miguel Penas fai un achega ao debate entre os obxectos, os individuos ou as substancias, por unha banda, e os procesos, os fluxos ou o devir pola outra. A presenza deste debate —un dos máis interesantes da filosofía continental— no seo do novo movemento filosófico coñecido como realismo especulativo é unha proba máis do seu carácter non dogmático e do vizoso que este novo tipo de materialismo pode resultar para o pensamento e a estética actuais.

Penas propón un encontro entre a filosofía orientada aos obxectos de Graham Harman e a filosofía da individuación de Gilbert Simondon. O obxectivo é superar o erro, presente xa nas exposicións académicas do pensamento grego, consistente en supoñer que os procesos e os obxectos, a individuación e o individuo, non poden ser pensados conxuntamente:

“Posto que todos os obxectos teñen o seu particular proceso de individuación, ¿por que unha filosofía orientada aos obxectos debería ter problema para ofrecer unha explicación filosófica do devandito proceso? Da mesma maneira, posto que todos os procesos de individuación producen uns individuos coa súa particular hecceidade, ¿por que unha filosofía do proceso debería ter interese en negala?”

Publicación sen periodicidade fixa, en formato PDF, Anotacións sobre literatura e filosofía pódese descargar de balde.

Para descargar gratuitamente o ensaio de Miguel Penas en formato PDF, calque sobre a ligazón seguinte:

Indagacións sobre a produción do real: obxectos, procesoso e relacións

 

Cuberta+lombo