¿De onde xorde un libro?

Dixitalizado e catalogado o Fondo Anxos Sumai do Arquivo Euseino?

Mediante un convenio entre a Universidade de Santiago de Compostela e a Fundación Euseino?, a investigadora Nerea Campos Avendaño realizou a dixitalización e catalogación do Fondo Anxos Sumai como prácticas académicas externas do Mestrado de Estudos da Literatura e da Cultura. Un fondo organizado e accesible composto por catro cadernos manuscritos dos anos 1982, 1984-1985 e 1986, xunto cun amplo conxunto de relatos (publicados e inéditos), apuntamentos para novelas e anotacións das décadas de 1980, 1990 e 2000. Un total de 45 fichas catalográficas (sección 1 e sección 2) que dan acceso ao proceso de escritura da obra da autora. Como primeira mostra deste fondo, acábase de publicar o álbum ilustrado A nena de xeo.

Fondo Anxos Sumai: acceso ao proceso de escritura

Xa está dispoñible para consulta o Fondo Anxos Sumai no Arquivo Euseino?, un repositorio dixital que abre unha porta privilexiada ao proceso creativo da autora. Grazas ao traballo de catalogación e dixitalización concluído recentemente, agora as persoas lectoras, investigadoras e interesadas na intrahistoria da escritura da súa obra poden explorar este conxunto documental con total facilidade. Para acceder aos orixinais da autora de A lúa da colleita, pódense consultar as Fichas catalográficas nas que están recollidas as fontes documentais a través dunha sinxela solicitude de consulta.

O fondo reúne materiais de gran valor literario, en especial para a crítica xenética, que ten como obxecto de estudo os materiais textuais —principalmente manuscritos— que preceden a versión final dunha obra. Conta con orixinais de relatos inéditos, ilustracións e mesmo proxectos inacabados, diferentes borradores e versións que permiten achegarse a unha experiencia íntima da escritura. Este conxunto posibilita coñecer, alén da súa obra publicada, as múltiples vías que a autora percorreu na creación literaria, ao entender cada documento como parte dun proceso aberto, en elaboración.

Entre a documentación autorial que Anxos Sumai confiou á Fundación Euseino?, apareceron

orixinais que permanecían gardados, latentes, coma se esperasen o momento axeitado para saír á luz. Entre eles estaba a historia de A nena de xeo, que emerxeu do arquivo coma unha peza conservada nun glaciar: intacta, poderosa, lista para ser lida.

Tal como contou Beatriz Fraga, a súa editora, na presentación deste álbun ilustrado. O orixinal do conto ilustrado por Minia Regos forma parte do legado cedido pola escritora de Catoira ao Arquivo Euseino?

Mostras de varios orixinais manuscritos conservados no Fondo Anxos Sumai. Fotos Arquivo Euseino?

Esta colección contén, polo tanto, o xermolo da obra literaria da autora, a busca dun xeito de expresión en escritos de singular sensibilidade. Altérnase entre narracións sobre o cotián, o fantástico e o gótico. Nos cadernos chaman a atención os apuntamentos de xogos de palabras así como notas persoais que fan visibles os procesos de aprendizaxe da escritora. Aparecen tamén miniaturas e iluminacións, isto é, pequenas ilustracións e elementos ornamentais feitos a man para acompañar e adornar o texto, como motivos florais ou pequenas figuras zoomórficas nas marxes. Estes recursos, inspiráronse nos códices, manuscritos antigos en pergameo, cos que traballaba Anxos Sumai na súa profesión como arquiveira do Consello da Cultura Galega.

O traballo de dixitalización e catalogación foi realizado pola investigadora Nerea Campos Avendaño, do Mestrado en Estudos da Literatura e da Cultura, no marco dun convenio de colaboración entre a Fundación Euseino? e a Facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela. O resultado é un fondo organizado e accesible composto por catro cadernos manuscritos datados nos anos 1982, 1984-1985 e 1986, xunto cun amplo conxunto de relatos (publicados e inéditos), apuntamentos para novelas e anotacións soltas das décadas de 1980, 1990 e 2000. O total de fichas catalográficas nas que está organizada esta colección son 45.

Manuscritos do Fondo Anxos Sumai coa peculiar caligrafía da autora, xunto cun dos cadernos dixitalizados, a cuberta do álbum A nena de xeo e a escritora coa investigadora en prácticas Nerea Campos.

Os orixinais de Rebeca Baceiredo, no Arquivo Euseino?

Inclúen cinco cadernos de notas cun expresivo grafismo xestual

A filósofa e escritora Rebeca Baceiredo fixo efectivo o Acordo de Cesión de orixinais da súa obra literaria e filosófica. A Fundación Euseino? é a depositaria da documentación autorial entregada, que vai formar parte do Fondo desta autora no Arquivo Euseino?.

O Fondo Rebeca Baceiredo consta de orixinais en papel da obra da autora. Son os títulos seguintes: O suxeito posmoderno, varias versións iniciais de (repeat to fade), versións de (des)veos, páxinas dunha versión inicial de E meterei a miña lei no teu peito (tamén titulado “O narcisismo de Eros”), Capitalismo e fascismoLibro de horasComo non ser tranquilamente human@s e o inédito “Glosario da boa vida”.

Aos orixinais das obras, o Fondo engade unha colección composta por cinco cadernos de notas da autora de A revolución non vai ser televisada. Estes cadernos teñen características singulares pois, ademais de incluír anotacións de lecturas, apuntamentos para ensaios e proxectos, teñen importancia polo emprego do grafismo como xeito expresivo non discursivo, dándolle relevo á xestualidade gráfica, ao uso dos trazos de riscado e á caligrafía disforme. A filósofa e escritora mesmo emprega a rachadura do papel, a composición de grupos de palabras e de números como expresión de ruptura coa lóxica do discurso.

Fotos de cuberta e páxinas con diversos aspectos dos cadernos de notas. Ao seu carón, Rebeca Baceiredo con Beatriz Fraga, cofundadora de Euseino?, logo da sinatura do Acordo de Cesión e nun coloquio sobre a obra Transhumanismo, de Brais Arribas (no segundo plano da foto), nas dependencias da Fundación Euseino?

Trátase dunha cesión de orixinais manuscritos e mecanoscritos, de gran valor documental para os estudos de crítica xenealóxica da obra tanto literaria coma filosófica de Rebeca Baceiredo.

Deste xeito, o Arquivo Euseino? continúa acrecentando a súa incidencia no estudo da documentación autorial, converténdose nun dos arquivos galegos con maior interese para estudar a formación da identidade autorial co Fondo Numax, ademais de estar especialmente dedicado á obra de escritoras galegas contemporáneas ao contar cos fondos de Chus Pato, de Anxos Sumai e o Fondo Berta Dávila, ao que agora se engade o Fondo Rebeca Baceiredo.

Créase o Fondo Numax do Arquivo Euseino?

A Cooperativa Numax asina un Acordo de Colaboración coa Fundación Euseino?

Este mércores, día 26 de abril, Mariña de Toro Cuns, en representación da Sociedade Coopertiva Galega Numax, e Carlos Lema, presidente da Fundación Euseino?, asinaron un acordo de colaboración entre as dúas entidades culturais independentes galegas. Mediante este acordo, o Arquivo Euseino? comprométese a conservar e custodiar a documentación fotográfica e videográfica que recolle a importante actividade cultural desenvolvida pola Cooperativa nos seus locais de Santiago de Compostela. Esta nova alianza ha posibilitar a ambas as partes a rea­lización doutras actividades de tipo cultural nas respectivas sedes e dependencias, aumentando a súa difusión e incidencia social alén do ámbito literario.

A documentación cedida vai formar parte do Fondo Numax depositado no Arquivo Euseino? No acto de sinatura, tamén estivo presente Beatriz Fraga, vicepresidenta e cofundadora de Euseino?

O Fondo Numax vai constar das copias íntegras en soporte dixital dos documentos videográficos e fotográficos obxecto do Acordo. Tanto os realizados antes da data de sinatura coma aos que se vaian realizar con posterioridade a el. Con ese motivo, a Cooperativa Numax ha informar expresamente as persoas que interveñan nos actos gravados e fotografados.

A cesión desta documentación ten gran valor documental para o estudo da difusión da cultura e, especialmente, da literatura galega, das intervencións públicas das autoras e autores e para o debate sobre a función dos libros na sociedade actual.

A sinatura do Acordo de Cesión de Documentación ha posibilitar a ambas as partes a rea­lización doutras actividades de tipo cultural nas respectivas sedes e dependencias, polo que se sitúa nun marco máis amplo de colaboración entre as dúas entidades culturais independentes para o estudo, difusión e arre­quentamento da cultura en idioma galego.

O Fondo obxecto da cesión vai pasar a formar parte dun repositorio dixital que facilite a súa consulta a través de euseino.org coa finalidade de apoiar a investigación e difusión deste tipo de material, de gran valor porque recolle imaxe fílmica e voces das autoras e autores galegos.

Tanto pola súa actualidade e renovación constante coma polas características da librería de Numax, especialmente dedicada a literatura, arte e pensamento, os vídeos e fotografías que integran o este fondo documental representan momentos senlleiros da difusión social e do debate no ámbito cultural galego. Neles recóllense os actos, coloquios e presentacións de novidades bibliográficas gravados en directo e fotografados polo equipo da Cooperativa.

Deste xeito, o Arquivo Euseino? continúa acrecentando a súa incidencia no estudo da documentación autorial, desta volta videográfica e fotográfica, converténdose nun dos arquivos galegos con maior interese para estudar a formación da identidade autorial e a súa proxección na sociedade, ademais de estar especialmente dedicado á obra de escritoras galegas contemporáneas ao contar cos fondos de Chus Pato, de Anxos Sumai e o Fondo Berta Dávila, ao que se lles vai engadir proximamente o Fondo Rebeca Baceiredo.