Cita

Do mundo pechado ao universo infinito

Bartolomeu_Velho_1568

Coincidindo co equinoccio de outono e co final de ano no calendario republicano, pois hoxe, Festa das Recompensas, remata o ano 221, parécenos axeitado traducir unha cita de Alexandre Koyré onde intenta describir “os cambios producidos pola revolución do século XVII”, na que “o mundo xeocéntrico dos gregos e o mundo antropocéntrico da Idade Media” é reemprazado polo “Universo descentrado da astronomía moderna”. Segundo Koyré,  que se refire ao cambio da concepción ptolemaica do mundo pola nova de Copérnico, esta “revolución” está vencellada a dous elementos principais:

“a destrución do Cosmos e a xeometrización do espazo, é dicir

a) a destrución do mundo concibido como un todo acabado e ben ordenado, no cal a estrutura espacial encarnaba unha xerarquía de valor e de perfección, mundo no que ‘por riba’ da Terra pesada e opaca, centro da rexión sublunar da mutación e da corrupción, se ‘elevaban’ as eferas celestes dos astros imponderables, incorruptibles e luminosos, e a substitución deste por un Universo indefinido, e incluso infinito, que xa non supón ningunha xerarquía natural e que está unido soamente pola identidade das leis que o rexen en todas e cada unha das súas partes, do mesmo xeito que polos seus compoñentes últimos, localizados, todos, a igual nivel ontolóxico; e

b) o reemprazamento da concepción aristotélica do espazo, conxunto diferenciado de lugares intramundanos, polo do espazo da xeometría euclidiana —extensión homoxénea e necesariamente infinita— en diante considerada como idéntica, na súa estrutura, ao espazo real do Universo. O que, á súa vez, implica que o pensamento científico rexeita todas as consideracións baseadas sobre as nocións de valor, de perfección, de harmonía, de senso ou de fin e, ao cabo, a desvalorización completa do Ser, o divorcio total entre o mundo dos valores e o mundo dos feitos.”

Alexandre Koyré, “Avant-propos”, Du monde clos à l’univers infini

Calendrier-republicain-debucourt2

Cartografía da ficción

Francisco Martínez Bouzas publica no seu blogue Novenoites un artigo titulado “Cartógrafos de nós mesmos” no que reflexiona sobre o papel da ficción na sociedade contemporánea. O crítico literario laméntase de que “cada vez existan menos obras de fabulación importantes, obras novas que ofrezan un cambio radical da sensibilidade, perspectivas novas para penetrar a esencia das cousas”, e tamén chama a atención sobre o control da ficción, que, segundo el, leva á “subxugación das formas de creación simbólica heterodoxas”. A partir dese texto, e como resposta ao que el entende como un convite á reflexión, como unha incitación a pensar sobre a función da ficción (literaria e non literaria) na sociedade contemporánea, Carlos Lema escribiu un ensaio no que continúa e matiza a reflexión iniciada por Francisco Martínez Bouzas, retomando a súa proposta de levar a cabo unha “arqueoloxía do relato” e dos seus efectos discursivos.

Con ese texto, iniciamos en Euseino? unha publicación sen periodicidade fixa que, en formato PDF, se pode descargar de balde. Leva unha cabeceira que recolle en parte o subtítulo do noso blogue: Anotacións sobre literatura e filosofía. Dedicarase a textos que, por necesitar unha publicación rápida ou polas súas características formais, non se poidan recoller nun libro, sempre que se dirixan a lectoras e lectores coa intención de incitar ao pensamento e á escritura sobre filosofía e literatura.

Para descargar gratuitamente o ensaio de Carlos Lema en formato PDF, calque sobre a ligazón seguinte:

Cartografía da ficción“.

Cartografía da ficción