X. M. Eyré escribe sobre “A monstruosidade moderna”

O crítico literario Xosé Manuel Eyré acaba de publicar unha recensión de A monstruosidade moderna, de Carlos Lema, no seu blogue Ferradura en Tránsito II. Co título de Aproximación á Monstruosidade moderna ou o espello á fronte, Eyré comeza o artigo coa seguinte puntualización:

“A risco de non ser exhaustivo mais si fiel ao meu interese lector, en A monstruosidade moderna atopo dous núcleos temáticos que para min son de sumo interese: a concepción do artista moderno, na primeira parte do libro, e a emancipación da muller por medio da cultura, na terceira parte. Iso non quere dicir que a segunda parte ( a representación a través da poesía, da infancia e da alma) ou a conclusión ( onde a pólis moderna xa non se articula directamente sobre o cidadán senón a partir das súas decisións sobre a representación) fiquen relegadas ou me merezan menos consideración. Só que, como crítico literario que son, é lóxico que as outras dúas me interesen máis.”

Ao facer unha lectura pormenorizada do libro, Eyré tamén fai unha reflexión sobre os temas que salienta:

“Suxeitos. Xenialidade. Subxectividade, Obra de arte. Representación. Representación : realidade, que non é o mesmo que realidade ideal aínda que esta sexa operada polo suxeito, entendemos, pois na correlación mundo-pensamento aparecen as nocións de liberdade e disenso.”

Para deterse especialmente nos ensaios que se ocupan das mulleres e a cultura, algo que para o crítico é importante pois  ensaio “As fadas modernas. Primeiras autoras, infancia e literatura” resulta un “xusto e oportuno recoñecemento ás mulleres como autoras e como motor da consolidación da novela. […] Parécenos fundamental este recoñecemento ao papel da muller na construción dun novo xénero, a novela”.

Segundo a opinión de Eyré:

“Carlos Lema ofrécenos un adianto do que será ‘o contrafío das mulleres’, ou como estas acceden á súa emancipación mediante a creación, o que as sitúa en pelna tradición moderna, onde a creación ex novo resulta fundamental.”

A recensión conclúe cunha síntese do último dos ensaios do libro de Lema, para quen, segundo o crítico, “na tardomodernidade a política se formaliza como produción e consumo de poder por parte dos suxeitos”.

“Antes analizouse a obra de arte como representación, o artista como produtor, agora conclúese con algo que é fundamental nos nosos días: a (política como) consunción.”

Para rematar o artigo de Ferradura en Tránsito II con esta consideración:

“Ao longo desta demorada aproximación a A monstruosidade moderna, tivemos ocasión de reparar en conceptos que había tempo que non xurdían no discurso literario, aínda máis: no discurso crítico da literatura. Conceptos tales como “xenialidade”, “sublime”, “orixinalidade”, ao que hai que engadir a “verosemellanza”. Conceptos clave ao falar de literatura, que parecían esquecidos e que representan o mellor que a obra de arte nos pode ofrecer. Ao que hai que engadir esoutro concepto fundamental: a monstruosidade, que xorde cando calquera individuo se erixe en produtor (fíxense que non digo creador) de arte ademais de consumidor.”

Unha lectura, a de Xosé Manuel Eyré, pormenorizada, atenta e rigorosa; nela, o labor do crítico suxire posibles interpretacións, indica vías de reflexión e serve de guía aos lectores que escollan seguir os seus pasos.

 

 

SaveSave

SaveSaveSaveSaveSaveSave

SaveSave

SaveSave

“A monstruosidade moderna” na Tabela dos Libros

O libro de Carlos Lema, seleccionado pola crítica

Na Tabela dos Libros do mes de outubro, que publica o blogue Criticalia, entre os títulos seleccionados polos críticos literarios Francisco Martínez Bouzas, Inma Otero Varela, Montse Pena, Mario Regueira e Armando Requeixo, figura en segundo posto, con dúas mencións, A monstruosidade moderna, do que é autor Carlos Lema, libro que acabamos de publicar na colección Casabranca dedicada á filosofía.

Inma Otero e Armando Requeixo son os críticos que recomendan este libro de ensaios no que se propón unha nova concepción da reali­dade que deixa de depender da escisión entre suxeito e mundo. A obra de Lema sitúase nunha concepción filosófica que parte do denominado xiro especulativo, coa superación do correlacionismo e, polo tanto, do relativismo construtivista que todo o fía á dominación do suxeito como dador único de senso.

 

SaveSave

SaveSave

Mario Regueira escribe sobre “A monstruosidade moderna”

Na edición impresa do semanario Sermos Galiza con data 12-9-19, o crítico literario, poeta e narrador Mario Regueira escribe unha recensión da Monstruosidade moderna, o libro de Carlos Lema recentemente publicado na colección Casabranca. O artigo comeza dedicándolle unhas liñas ao labor editorial de Euseino? para centrarse logo na análise da obra.

[…] cun estilo esixente, á altura do tema e do enfoque escollido, Lema ocúpase da figura do artista na modernidade, marcado particularmente pola mudanza de concepto en canto á produción de obras. Moi relacionado con isto, especialmente a través das reflexións sobre a loucura, pero desde un ángulo diferente, a segunda parte do libro fálanos da relación entre a poesía e o discurso infantil […]

A seguir, Regueira repara especialmente nos ensaios sobre o acceso das mulleres á cultura e, singularmente,

[…] nuns capítulos brillantes polo seu interese e o relativamente innovador do seu tema, atopamos unha análise do papel dos contos de fadas na emancipación da literatura da muller.

Para concluír o artigo cunha consideración sobre o ensaio final do libro, no que Lema desenvolve, no contexto da tardomodernidade, a noción de “consunción tardomoderna” en relación co paso da representación política a unha política como consumo e lugar de concreción da soberanía do suxeito mediante a súa relación coa autorrepresentación. Segundo Regueira, esta parte final da Monstruosidade moderna

nos tempos convulsos que vivimos […] sen dúbida aceptaría outras visións máis rupturistas. Unha característica que non é necesariamente un defecto e se cadra si unha evidencia de escola ou de diálogo colectivo.

Aludindo así seguramente ao marco do materialismo especulativo, no que desde o inicio se sitúa a obra de Lema, isto é, o dunha concepción filosófica que establece a “ruptura” precisamente no denominado xiro especulativo, na superación do correlacionismo e, polo tanto, do relativismo construtivista que todo o fía á dominación do suxeito como dador único de senso.