“Decálogo da novela”, por Santiago Lopo

 

“Integrae naturae speculum”, Robert Fludd, 1617

 

Novo “Decálogo da novela”, desta volta a cargo de Santiago Lopo. O autor da Diagonal dos Tolos parte dunha idea da novela como universo de seu, irresistible e exacto. Un poliedro de mundos. Ficcións ousadas, atrevidas, mesmo prohibidas, que retorcen prexuízos ao aproveitar a potencia significativa dos grafemas. Arriscada, hipnótica e liberadora, a novela é coma unha faísca estelar cunha duración propia e unha materia que, igual ca os astros, acubilla séculos. Vidas que se subsomen na memoria, a novela acaba sendo espéculos e miraxes, unhas poucas escenas, algún personaxe, ¿unha lección? Ao cabo, a ficción narrativa permanece pola súa propia metamorfose infinita.

Sección coordinada e editada por Iván García Campos. En semanas vindeiras, novos decálogos escritos por novelistas. A novela pénsase desde a novela, a ficción tamén é reflexión.

 

Un poliedro infinito

1) Libre, coma un big-bang de grafemas. A novela nace dunha explosión creativa e polimorfa que forma un universo de seu.

2) Nutritiva, coma pexego prohibido. Téntanos dende a árbore veciña. Irresistible ao noso padal. Regálanos coñecemento do mundo e instrúenos na ciencia do ben e do mal.

3) Precisa, coma astrolabio de Hipatia. Conta moito con pouco. Non conterá erros de cálculo para evitar que naufraguemos na lectura.

4) Evocadora, coma unha nube á deriva. Fainos soñar espertos. Grazas a ela gabeamos por novos mundos ou apalpamos experiencias xa vividas.

5) Diferente. Alemá e de Camelle. A novela será ousada, esencial e alegal. Xogará cos nosos referentes e retorcerá os nosos prexuízos.

6) Aberta, coma o holograma dun poliedro infinito. Cada nova interpretación enriquecerá a súa potencia significativa, insuflándolle vida.

7) Hipnótica, coma tambor de vodú. Creará adicción. Cambiará o noso ritmo cardíaco. Mergullaranos nunha danza enigmática e descontrolada.

8) Arriscada, coma unha galopada infantil. Sen autocensura. Unha carreira instintiva, liberadora e despreocupada.

9) Inspiradora, coma unha semente na auga. Influirá e modelará, a miúdo sen sabelo, o imaxinario colectivo, a estética futura, as obras vindeiras.

10) Imperecedoira, coma unha áncora vital. A súa mensaxe sobrevivirá o paso dos séculos. As súas imaxes ficarán ocultas na nosa memoria ata que salte a faísca. Ese día lembraremos o plano do tesouro e volveremos á illa.

 

Decálogos da novela anteriormente publicados

“Realidade e compromiso na ficción narrativa”, por Carlos Lema
“A narrativa como disciplina artística”, por Iván García Campos
“Unha teoría do inexplicable”, por Diego Ameixeiras
“A novela como forma de vida”, por Xosé Monteagudo

Outros artigos sobre a novela en euseino.org

“Do ‘novum’ e da novela”, por Roberto Abuín

“A ficción ficticia”

“A novela, xénero literario moderno”

A posición nihilista: o nihilismo literario”

“A filosofía no obxecto retórico novela-máquina”

“A novela-máquina: enerxía, operador e materia”

“En resposta a Harold Bloom: ¿que é “radicalmente novo”?”

 

“Decálogo da novela”, por Xosé Monteagudo

Pormenor da reconstrución feita por Frances Yates da roda da memoria de Giordano Bruno, De Umbris Idearum (1582), Warburg Institute

 

Continúa a serie do Decálogo da novela, desta volta cunha achega de Xosé Monteagudo. O autor de Todo canto fomos propón unha concepción do xénero novelístico como aproximación ao inesperado e ao descoñecido, a aquilo que o relato agocha e, debido a ese mesmo ocultamento, tamén axuda a albiscar. A perspectiva, o estilo e o conflito trazan na novela as marcas da singularidade. A novela asolaga a consciencia de quen le, invade tempo e lugar, subsume a realidade nesoutra realidade que é a ficción.

Nesta sección que coordina e edita Iván García Campos, en semanas vindeiras imos continuar publicando novos decálogos sempre escritos por novelistas. A novela pénsase desde a novela, a ficción tamén é reflexión.

 

A novela como forma de vida

1) Carácter. Toda novela mostra sempre a personalidade de quen a escribe. No que conta e no que oculta. No que pon a énfase. Na perspectiva desde a que relata. Unha novela xorde por necesidade, para alumear algunha dimensión persoal. Ás veces, incluso contra a propia intención.

2) Lupa. A literatura máis grande é a que presta atención aos detalles máis pequenos. Incluso as novelas que relatan as historias máis coñecidas e universais valen só polo interese particular que lle outorgan aos eidos diminutos e insospeitados. Son os que lles confiren unha significación propia e celmosa.

3) Perspectiva. Unha novela non guía nin confirma. Non nos ensina a vivir, nin é tampouco a demostración de ningunha idea ou teoría. Unha novela colle un anaco da realidade e reelabórao consonte a perspectiva de quen a escribe. Sen decatármonos, a novela pode axudar a quen a le a sentir e percibir dun xeito diferente.

4) Fóra do común. Unha novela pode desenvolverse en calquera tempo e lugar, agás no lugar común.

5) Segredos. Escribir —e ler— unha novela é unha maneira de esmiuzar unha realidade descoñecida. Quen escribe —e quen le— busca algo non coñecido, presentido coma quen intúe un segredo.

6) Estilo. Toda novela crea a súa propia linguaxe. Unha novela é unha historia que non se pode contar doutra maneira. Calquera intento de contar a mesma historia doutro modo implica necesariamente unha historia diferente. O estilo configura a historia dun xeito único e intransferible.

7) Perda de consciencia. O valor principal dunha novela está en mergullar a quen a le no mundo que describe, na historia que relata. Unha novela vale na medida en que, no acto da lectura, se perda a consciencia de todo o demais para deixarse levar pola corrente do relato.

8) Sempre ficción. A pesar de que os nomes dos lugares, os acontecementos ou mesmo as personaxes, poidan coincidir cos reais, todo o que relata unha novela sempre é ficticio. A imaxinación de quen a escribe recrea a realidade, desposuíndoa dos seus atributos constatables para outorgarlle unhas características persoais, alleas á súa orixe.

9) Conflito. Toda novela debuxa un conflito dos personaxes co seu medio, con outros personaxes, coa moral ou as ideas que pretenden orientar as súas vidas. O desenvolvemento dunha historia relata a maneira na que os personaxes enfrontan esa loita para vencer ou sucumbir no intento.

10) Semente. Unha novela, ademais de froito, é tamén semente. Por debaixo do que conta, abrollan outros relatos. Para construírmos unha experiencia propia. A de quen escribe e a de quen le.

 

Decálogos da novela anteriormente publicados

“Realidade e compromiso na ficción narrativa”, por Carlos Lema
“A narrativa como disciplina artística”, por Iván García Campos
“Unha teoría do inexplicable”, por Diego Ameixeiras

Outros artigos sobre a novela en euseino.org

“Do ‘novum’ e da novela”, por Roberto Abuín

“A ficción ficticia”

“A novela, xénero literario moderno”

A posición nihilista: o nihilismo literario”

“A filosofía no obxecto retórico novela-máquina”

“A novela-máquina: enerxía, operador e materia”

“En resposta a Harold Bloom: ¿que é “radicalmente novo”?”

 

“Decálogo da novela”, por Diego Ameixeiras

 

 

Por proposta de Iván García Campos, que queda ao coidado desta nova sección de euseino.org, continuamos a serie do Decálogo da novela agora coa colaboración de Diego Ameixeiras, ao que han seguir outros e outras novelistas. O autor de A crueldade de abril continúa a reflexión sobre o xénero novelístico e a función que ese tipo de ficción exerce na literatura actual. A relación entre realidade fáctica e realidade ficcional, a transmisión do tempo do escritor ao tempo da narración, a responsabilidade de quen escribe e a súa relación cos que o antecederon no xénero e cos que, como lectores, o seguen en busca desa teoría do inexplicable que é toda novela, son algúns dos asuntos deste novo decálogo.

 

 

Unha teoría do inexplicable

1) Memoria. Unha novela existe grazas á memoria. Todo o que se escribe garda relación co vivido. Cada páxina, aínda que estea disfrazada, é unha crónica tensa da nosa vida. Os desexos aprazados polo paso do tempo, pero vivos no recordo, instigan todo tipo de ficcións.

2) Perplexidade. Unha novela procede dunha organización de materiais (personaxes, espazo, trama) que non difire demasiado do esforzo que supón enfrontarse a unha mudanza. Hai que estar disposto a soportar un alto grao de perplexidade ante ese caos en movemento.

3) Esixencia. A literatura é máis fermosa que a vida. No proceso da escrita é innegociable poñer ao límite o propio corpo.

4) Imposibilidade. Unha novela é o resultado infrutuoso da procura dunha voz. Pode ter aspecto de obra rematada pero apenas toca coa xema dos dedos a identidade de quen a escribe. Pretende ser unha teoría do inexplicable, unha posta ao día do que permanece en sombra. Un intérprete en formación.

5) Razón intuitiva. No desvío a tempo está a solución. Improvisar sobre seguro, coas cartas marcadas, forma parte da súa esencia como organismo en expansión. Quen escribe cun mapa, tamén sabe que hai que chegar a un territorio salvaxe.

6) Pulcritude. Unha novela debe estar en busca e captura polos moralistas do seu tempo. Aspira a reflectir o volume máximo da vida, empequenecendo toda doutrina e ideoloxía. Camiñar á marxe de catecismos, sen máis responsabilidade que un compromiso coa pulcritude do texto.

7) Lexibilidade. Unha novela está obrigada a ser lexible e a non perder de vista que hai un lector que lle ofrece o seu tempo. Non pode permitirse o luxo de aburrir nin pedir esforzos esaxerados. Establece un pacto de precisión e honestidade con quen a sostén nas mans. Debe revelar a complexidade con sinxeleza.

8) Copia orixinal. Unha novela resulta orixinal se saquea sen pudor os tesouros da tradición. Hai que ser brillante na arte de imitar. Os mestres piden ser emulados.

9) Desacougar. Unha novela podería activar o desexo de subverter a personalidade do lector. Se non consegue esas alteracións, polo menos debería ambicionar un par de liñas que conteñan unha pequena dose de sabedoría.

10) Odite auctor. Por poñer palabras aos pensamentos máis inconfesables do lector, unha novela debe provocar odio cara a quen a escribe. Un odio que ao momento se converta en amizade inquebrantable.

 

Decálogos da novela anteriormente publicados

“Realidade e compromiso na ficción narrativa”, por Carlos Lema
“A narrativa como disciplina artística”, por Iván García Campos

Outros artigos sobre a novela en euseino.org

“Do ‘novum’ e da novela”, por Roberto Abuín

“A ficción ficticia”

“A novela, xénero literario moderno”

A posición nihilista: o nihilismo literario”

“A filosofía no obxecto retórico novela-máquina”

“A novela-máquina: enerxía, operador e materia”

“En resposta a Harold Bloom: ¿que é “radicalmente novo”?”