CONTOS SUECOS

En Suecia, o interese polos contos populares comezou, igual que noutros países, na primeira metade do século XIX. Os arquivos suecos comezaron recompilando os contos recollidos en traballos de campo. Compoñíanse de manuscritos recibidos de correspondentes que percibían unha compensación económica polo seu traballo. Os textos eran supervisados e, posteriormente, clasificados. En 1910, na Universidade de Lund institucionalizáronse os estudos da cultura oral cando se fundou o Departamento de Estudos Escandinavos de Folclore Comparado. Catro anos máis tarde, en 1914, crearíase o Arquivo Dialectolóxico e da Memoria Popular.

A primeira colección de contos suecos publicada foi Svenska folksagor och äfventyr, ”Lendas e contos suecos”, editadas entre 1844 y 1849, obra de Gunnar Olof Hyltén-Cavallius (1818-1889) e de George Stephens, escritor inglés residente en Suecia, estudoso do folclore e da literatura medieval escandinava. Esta colección sería reeditada xunto con outras publicacións, actualmente esgotadas, en 1939 co nome de Svenska Sagor och Sägner “Historias e lendas suecas”. Un deses autores, Hyltén-Cavallius, acadararía posteriormente un grande recoñecemento grazas a súa obra “Ensaio da etnoloxía sueca” (1863-1868), que deitaría as bases sobre as que se asenta o estudo da cultura oral.

Posteriormente, en 1883, o historiador de contos suecos, Nils Gabriel Djurklov (1829-1904) faría unha recompilación dunha colección de contos marabillosos suecos que publicaría en Estocolmo co título Sagor och äfventyr berättade pä svenska landsmäl.

Nos contos escandinavos, además de seres fantásticos, procedentes da mitoloxía vikinga antiga, atopamos outros seres imaxinarios que desenvolven un papel fundamental nos relatos. Aparecen os xigantes, os trolls, os ananos, os trasnos, o Näck (ser de xénero masculino dotado dun don musical), o Huldra ou Skogsrå (espírito da fraga) e a Sjöra (ninfa de auga que ás veces é de xénero masculino e outras feminino).

A palabra escandinava troll refírese a seres que case poderíamos confundir cos xigantes polo seu tamaño aínda que se diferencian destes en que os primeiros sempre viven en comunidade, cunha organización social semellante á dos humanos. Adoitan caracterizarse pola fealdade e teñen a peculiaridade de estar dotados de poderes máxicos.

Mais se o artista noruegués Theodor Severin Kittelsen (1857–1914), recoñecido ilustrador de libros de contos de fadas, creou uns marabillosos trolls que amosan toda a súa “fealdade”, dando vida a seres fantásticos antropomorfos inspirados e á vez mesturados coa natureza e as súas sombras, cun halo maligno, os trols do artista sueco John Bauer deixan de ser seres estúpidos e parvos para semellarse a “seres humanizados”, mangallóns e bos, seres tenros e melancólicos.