Caleidoscopio dos contos, 7

Edmund Dulac (1882- 1953), francés de nacemento posteriormente nacionalizado británico, transládase aos vintedous anos a vivir a Londres. Colabora con Pall Mall Magazine, publicación periódica na que tamén debuxan Rachkam e W. H. Robinson. Comeza a súa relación coa cditorial Hodder&Stoughton cando o contratan para ilustrar As mil e unha noites (1907); esta relación manteríase durante varios anos, dedicándose fundamentalmente Dulac á ilustración de libros de contos en edicións de luxo, entre eles A tempestade, de William Shakespeare, as Rubaiyat de Omar Khayyam, A Bela Dormente e outros contos de fadas, The Bells and Other Poems, de Edgar Allan Poe, este último con vinteoioto imaxes en cor e tamén ilustracións a unha tinta. Gran afeccionado á estampa xaponesa e á miniatura persa, Dulac amosa a influencia destas estéticas nas ilustracións de Simbad the Sailor and other Tales from the Arabian Nights (1914).

Frontispicio Arabian Nights

Durante a Gran Guerra, Dulac colabora co “esforzo de guerra” cando a editorial Hodder&Stoughton lle pide facer unha compilación dos seus traballos. Así, en 1915, publicase Picture Book for The Red Cross en beneficio da Cruz Vermella.

Despois da primeira guerra mundial colabora no xornal The Outlook entre 1919 e 1920 e tamén traballa como escenógrafo e caricaturista, participando na realización de decorados e vestiario para ballets. Malia algúns traballos de ilustración, a súa subsistencia faise máis difícil polo que se ten que dedicar a debuxar traballos de decoración, cartas de baralla, caixas de chocolate e de galletas, billetes de banco e selos de correos. Recibe a encarga de debuxar os selos de correos de Gran Bretaña e os dos xogos olímpicos de Londres do ano 1948. Tamén son seus os deseños dos billetes da Francia libre durante a Segunda Guerra Mundial.

Fairy Book

O libro ilustrado por el, titulado Stories from Hans Christian Andersen (1911), inclúe sete contos do escritor dinamarqués, entre os que se encontran A raiña das neves e O traxe novo do emperador. O libro, de grande formato, está ilustrado con vinteunha imaxes.

Grande acuarelista, delimita o debuxo baseándose nas gamas de cores para evitar o delineado e darlle así unha maior suavidade. A evolución cromática vai das cores máis suaves e augadas dos seus primeiros traballos ás cores máis intensas e brillantes do período final. A súa obra ten unha clara influencia oriental e moitos das súas ilustracións unha orientación modernista.

Cita

Prosa mítica

No seu blogue Criticalia, o crítico literario Armando Requeixo publica unha recensión de  O Rei Portador e outras historias, o libro de relatos de Beatriz Fraga publicado por Euseino? Editores. Incluímos a seguir unha cita da recensión, que se pode ler íntegra ao calcar co cursor na palabra Criticalia.

En efecto, nestas páxinas de Fraga importa tanto o detalle miúdo do que se conta coma as grandes heroicidades e proezas que se refiren, o que explica esa súa prosa de recender poético e evocación oralizada na que todo transcorre como se nun conto marabilloso estiveramos.

Seguramente a isto último (a crear esa atmosfera envolvente que aerosoliza cada historia) contribúan tamén as coloristas e delicadas ilustracións coas que a propia autora viste estes contos, evocadoras transposicións visuais dun territorio creativo que engada sen solución.

Armando Requeixo, Criticalia

A fada dos nomes

Guermantes 10-11-raia

“A esa idade en que os Nomes nos ofrecen a imaxe do descoñecido que nós poñemos neles, no preciso momento no que tamén designan para nós un lugar real, obrígannos por ese mesmo motivo a identificar unha cousa coa outra, a tal punto que imos buscar nunha cidade unha alma que non pode conter mais que nós xa non temos o poder de expulsar do seu nome; non é soamente ás cidades e aos ríos aos que lles outorgan individualidade, como fan as pinturas alegóricas, non é só no universo físico onde espallan esas diferenzas, poboándoo co marabilloso, tamén no universo social: cando cada castelo, cada pazo ou cada residencia famosa ten a súa dama ou a súa fada coma cada fraga ten o seu xenio e a súa propia divindade das augas. Por veces, agochada no fondal do seu nome, a fada transfórmase como se transforma a vida da imaxinación que a alimenta; dese xeito, a atmosfera na que Mme de Guermantes existía para min, despois de ser durante anos soamente o reflexo dun cristal de lanterna máxica e o dun vitral de igrexa, comezaba a extinguir as cores de cando soños ben distintos a impregnaban da escumosa humidade dos torrentes.
Nembargantes, a fada perece se nos achegamos á persoa real á que corresponde o seu nome pois, cando o nome comeza a parecerse a ela, esa persoa xa non ten nada da fada que antes había no seu nome; a fada pode rexurdir se nos afastamos da persoa mais, se ficamos pé dela, a fada morre definitivamente, e con ela o nome, coma aquela familia de Lusignan que se tiña que extinguir o día en que a fada Melusina desaparecese.”

Marcel Proust, Pola banda de Guermantes I

Na pasaxe anterior, Marcel, o narrador de Na procura do tempo perdido, detense nunha das súas obsesións: o poder dos nomes para fixar as cousas no tempo. Con todo, nesta descrición, o relato teima no efecto contrario, na posibilidade de que os nomes encerren tamén, a carón da súa propiedade predicativa —de fixación da realidade—, outra posibilidade que, coma unha reminiscencia, presenta perante quen os evoca aquilo que no nome é irredutible á fixación. A esa posibilidade chámalle Proust a “fada” dos nomes. Aquilo que, nun nome, non representa o que queda apreixado na vida fáctica, senón o que ese mesmo nome permite albiscar nos confíns do imaxinado, nos lindes que escapan ao dominio do axioma que amarra a verdade aos feitos.

Callu, Florence,Lethève, Jacques (1914-1992). Marcel Proust : [