“A esa idade en que os Nomes nos ofrecen a imaxe do descoñecido que nós poñemos neles, no preciso momento no que tamén designan para nós un lugar real, obrígannos por ese mesmo motivo a identificar unha cousa coa outra, a tal punto que imos buscar nunha cidade unha alma que non pode conter mais que nós xa non temos o poder de expulsar do seu nome; non é soamente ás cidades e aos ríos aos que lles outorgan individualidade, como fan as pinturas alegóricas, non é só no universo físico onde espallan esas diferenzas, poboándoo co marabilloso, tamén no universo social: cando cada castelo, cada pazo ou cada residencia famosa ten a súa dama ou a súa fada coma cada fraga ten o seu xenio e a súa propia divindade das augas. Por veces, agochada no fondal do seu nome, a fada transfórmase como se transforma a vida da imaxinación que a alimenta; dese xeito, a atmosfera na que Mme de Guermantes existía para min, despois de ser durante anos soamente o reflexo dun cristal de lanterna máxica e o dun vitral de igrexa, comezaba a extinguir as cores de cando soños ben distintos a impregnaban da escumosa humidade dos torrentes.
Nembargantes, a fada perece se nos achegamos á persoa real á que corresponde o seu nome pois, cando o nome comeza a parecerse a ela, esa persoa xa non ten nada da fada que antes había no seu nome; a fada pode rexurdir se nos afastamos da persoa mais, se ficamos pé dela, a fada morre definitivamente, e con ela o nome, coma aquela familia de Lusignan que se tiña que extinguir o día en que a fada Melusina desaparecese.”

Marcel Proust, Pola banda de Guermantes I

Na pasaxe anterior, Marcel, o narrador de Na procura do tempo perdido, detense nunha das súas obsesións: o poder dos nomes para fixar as cousas no tempo. Con todo, nesta descrición, o relato teima no efecto contrario, na posibilidade de que os nomes encerren tamén, a carón da súa propiedade predicativa —de fixación da realidade—, outra posibilidade que, coma unha reminiscencia, presenta perante quen os evoca aquilo que no nome é irredutible á fixación. A esa posibilidade chámalle Proust a “fada” dos nomes. Aquilo que, nun nome, non representa o que queda apreixado na vida fáctica, senón o que ese mesmo nome permite albiscar nos confíns do imaxinado, nos lindes que escapan ao dominio do axioma que amarra a verdade aos feitos.